จูกัดเหลียง (อังกฤษ: Zhuge Liang)
หรือ ขงเบ้ง เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์
เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก
นอกจากนี้ยังมีฉายาอื่นเช่น มังกรหลับ
หรือ เป็นนักการเมืองสมัยปลายราชวงศ์ฮั่นของจีน
หรือในสมัยหลังราชวงศ์ฮั่นหากกล่าวอ้างอิงตามประวัติศาสตร์

จูกัดเหลียงดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาด้านการยุทธนาการของพระเจ้าเล่าปี่
ในตำแหน่งสมุหนายกและผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งจ๊กก๊ก
รวมทั้งมีความสามารถในด้านการเมือง การทูต นักปราชญ์ วิศวกร
และได้ชื่อว่าเป็นผู้ประดิษฐ์คิดค้นที่สำคัญ โดยคิดค้นหมั่นโถว
หน้าไม้กล โคมลอยและระบบชลประทาน

ศิลปินมักวาดภาพให้จูกัดเหลียงสวมชุดยาวแบบนักปราชญ์ สวมหมวก
และถือพัดขนนกกระเรียน (บ้างก็ว่า ขนนก ขนห่าน) อยู่ในมือเสมอ

นักแสดงที่รับบทจูกัดเหลียงในละครและภาพยนตร์
   เจิ้งเส้าชิว รับบทจูกัดเหลียงใน ขงเบ้ง ปี 1985
   ถังกั๊วะเฉียง รับบทจูกัดเหลียงในสามก๊กฉบับละครโทรทัศน์
   ทาเคชิ คาเนชิโร่ รับบทจูกัดเหลียงในภาพยนตร์เรือง สามก๊ก โจโฉแตกทัพเรือ
   ลู่อี้ รับบทจูกัดเหลียงใน สามก๊ก (ละครโทรทัศน์ชุดใหม่)เป็นละครที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2553